Loading...
Progetto di ricerca
Ambienti
Denominazione ambiente:
Beni di Luigi (o Alvise) di Montegnacco conservati presso l'abitazione di Filippo Vanni degli Onesti
Collocazione:
  • Edificio
    Palazzo Vanni degli Onesti
  • Comune
    Udine
  • Provincia
    Udine
Stato di fatto:
1438 - 1438
Descrizione:

Dall'esame dell'inventario di Filippo Vanni degli Onesti è emerso come in alcuni ambienti (la cucina soprattutto) l'arredo fosse incompleto e si discostasse da quanto si evince invece dall'esame di coevi inventari udinesi. Tale incongruenza trova spiegazione dalla lettura di un altro inventario, quello di Alvise di Montegnacco (parente della moglie di Filippo), nel quale vengono descritti una serie di arredi di proprietà di Alvise ma collocati «in domo habitationis olim ser Philippi». In base ad un esame tipologico è stato possibile ipotizzare una loro ridistribuzione all'interno della dimora Vanni degli Onesti: l'arredo della cucina era perciò completato da un tavolo, due sedie e due casse; quello della sala da due cofani; quello della camera cubicolare da una cassa; quello della stupa da due casse; quello della camera posteriore da un armario. Nelle planimetrie con la distribuzione degli arredi, questi mobili sono stati indicati con un colore diverso (grigio-azzurro) rispetto a quelli di proprietà di Filippo.

Inventario - citazione :

In domo habitationis olim ser Philippi

Et primo unum armarium cum una seratura et uno […];

item duos bacinos novos et duos bruncinos;

item unum bacinum veterem;

item duo zincula de grana quorum unum est fultum cum ringha argentea et pizali argenteo cum sex pasetis usitatum, item aliud zinculum sine pizale et rincha cum pasetis quadragintauno usitatum, item duo zincula nova cum bosdono aureo per medium, item unum aliud zinculum de seta viridi, nigra et rubia cum rincha, pizali et quinque pasetis argenteis, pasetis non deauratis, item unum cordonum de seta viridi cum decem botonis de argento ad formam meloni cum sex gropis aurei filati;

item unum marsupeum de filo usitatum <de> seta viridi et nigri coloris;

item unum alium marsupeum de filo usitatum de seta viridi et nigri coloris;

item unum zingulum argenteum a capellis ponderis octo unciis et medii quarti;

item unum agnus deum cum uno coraleo ligato in modico argento;

item unum cristallum cum una catena argentea <et> una cruce in cristallo;

item unum cufinutum de coreo parvum;

item duo coloma((r))ia de avolio;

item unum coraleum parvum ligatum in argento;

item unum aliud coraleum parvum sine argento;

item duas uncias et medii quarti argentei in lamera in ((fileo)) et botonis;

item unum cordonum de seta viridi cum duabus spillis argenteis;

item doplonum in retaglis ponderis unius uncie et unius quarti;

item unum quartum perularum;

item unum bussulutum de ramo in quo reposte fuerunt dicte perule;

item unum anullum aureum cum duabus perulis;

item unum par gladiorum fultorum argento;

item duo pedine ab elefanto;

item unam pisidem cum vigintiquatuor coraleis et ambris ponderis unius uncie;

item unum par franziarum de seta alba, morella et rubea

item unam franziam de auro ac seta viridi ac rubia

item unum par franziarum ab auro et seta de grana usitatarum

item unam parvam scatulam longam depictam

item unum parvum marsupeum stachatum ab auro et seta vermilea

item unum busulutum parvum vacuum

item unum velum sutile de seta

item modicum sindonis alexandrini

item unum bolum sindonis albi parvum

item unum nasitergium usitatum et rachamatum

item duas capsitulas parvas vacuas

item unam scatulam vacuam

item unum coffanum in quo sunt res infrascripte videlicet: una instituta in carta de pergameno cum ((tabulis)) [coopertis] coreo viridi, item unum linteamen de duabus telis paduanis cum parvis capitibus, item unum par linteaminum a tribus telis de lino usitatorum, item unum aliud linteamen a tribus telis [usitatum], item duo paria caligarum panni coloris viridis usitatarum et lazeratarum, item duo pariai caligarum panni coloris nigri lazeratarum, item unum rasadorium de lino cum capitibus scletis de bombice usitatum, item unum par linteaminum trium tellarum et dimidie de lino novum, item unum par linteaminum de lino a tribus telis usitatum, item unum aliud par linteaminum frustum, item unum aliud par [linteaminum] de lino lazeratum, item unum linteamen a duabus telis frustum, item unum linteamen de stopa a [tribus telis] usitatum, item unum mantile sutum, item unum mantile vetus a mensa de stopa, item duo […] de stopa usitatas, item unum rasadorium de lino usitatum cum capitibus scletis de bombice, item duo [...] tavaglucii veteres usitatii, item tres zieche cum morenis veteres, item unum capitergium vetus cum capitibus de bombice scletis, item unum mantile de stopa vetus, item unum linteamen de stopa lazeratum, item una pecia a coquina, item una ((interula)) de lino et cufulis, item tres corde a pater noster de duobus soldis pro singula cum certa seta, item unum sertum de seta nigra, item unus sachus longus lazeratus, item duo saculi, item unum paniculum a pueris et unum [parvum], item unus tavaglucius a coquina, item unum quartum de tella nigra a veste, item plures cimosse et boli panni sindonis, item unus bolus telle rubee, item una ziecha de tela lazerata, item unum marsupium cum *** monetis de ramo, item unus bolus de tella zala, item unum quarterium de tella tinta in nigro, item una ziecha cum certis oris teotonicis et scletis a ((floris)), item una curtilera cum quatuor gladiis magnis et uno parvo fultis argento, item una clamis panni coloris bruni que fuit domini Abbatis bolunensis et recevuta pro affictu domus;

item quinque pladine depicte auro pello, item due alie pladine vermilee;

item una francia ab auro et seta vermilea et turchina, item una alia franzia de seta blava;

item unam scatulam cum tribus girgillis coloris nigri, duobus girgillis coloris lazori, item unum par zirotecharum ab abbate, item due fassie de lino trassate bombice albo, item due madasse sirici nigri, item una scatula longa in qua sunt res infrascripte videlicet una franzia de seta nigra, item unus girgillus de filo lazoro et unus alius de filo nigro, item una franzia de auro et de seta de grana, item una francia de seta vermilea et nigra, item quatuor uncie dempto uno sacio sirici plurium colorum

Item tres uncie et duo sacii sete albe nigre et blave, item unus lepus de ligno in quo sunt tres girgilli videlicet unus de filo albo, alius de filo zalo et tercius de filo nigro torto, item duo coclearia de ligno, item una franzia de seta vermilea et de seta alexandrina, item sex uncie sete et sirici plurium colorum, item septem rochelli sete plurium colorum, item unum nastergium de lino cum capitibus de sirico, item una scatula cum octo rochellis de sirico, item unus bossulus parvus depictus de ligno, item una parva scatula longa, item una curdela de seta nigra et viridi, item una curdella de seta vermilea, item una scutella de brondo, item tres marchi de seta completi, item duo marchi non completi de seta, item unum cordonum de seta blava, item tria paria belanziarum, item una scatula parva groporum de filo a ziecha, item una franzia de argento et seta de grana, item unum par forficuum a ((sartore)), item unum par forficuum, item unum librum in carta de pergameno incipit in nigro cum post inventionem cum tabulis pro dimidio coopertis coreo vermileo, item una anchona;

item unum quoternum magnum cum copertorio de coreo vermileo;                      

item unum cossum de paleis cum duobus calamariis et certis telis azinetis;

item unam capsam de pecio;

item unam scatulam longam cum certis cocleariis;

item duos machos clavium;

item unum calatum longum a pueris;

item unum parvum calatum;

item unam curtinam novam de tella nigra;

item unum sachum cum pluma;

item unam frixoriam de ferro;

item unum orzolum;

item unum verum fereum;

item unam balistam ab equo cum uno ((zincto et una corea));

item unam aliam stambachinam;

item unum parvum divoltedorium cum fuso fereo;

item unam capsam de pecio in quo sunt res infrascripte: item unum par ((moltarum)) a candelis, item unum zinctum a stambachina, item unum zelonum album lazeratum, item una duplois de camozia lazerata, item unus borsus frustus, item unus fustus de ferro, item una scatula in qua sunt res infrascripte videlicet unum speculum, item unum potaficulum a tenendo piperata, item unum pondus a ducato, item una cuppa a piperata, item quatuor bosuli, unus rochellus cum modico fili nigri, item unus curtellus cum vagina, item duo parvi alii rochelli cum modico fili, item una parva pladina, item tres scatule parve;

item duo paria pectinum de lino;

item due capsilute;

item una magna scatula cum tribus scatulis, item una duploiis panni coloris viridis frusti;

item unam capsam de ligno nucis in quo sunt res infrascripte videlicet duodecim incisoria parva et magna, item quinque pladine de ligno, item duo catini de ligno parvi, item una raminella de ferro, item unum pomum a cruce, item unum bossulum de plumbino a tenendo crisima, item tria pectina a pectinando linum fracta, item tres sarcule feree, item duo paria forficuum, item una curtilera cum duobus magnis gladiis, item unum candelobrum fractum, item unus [...] a turne((rio)), item unum pisonale a mensurando sal, item una [securis] fracta, item unum veru fereum, item una daga, item una staffa, item una tascha, item unum ferrum a gavarina, item unus cuffinutus parvus de pecio, item unus [spalarius] sinistrus, item unus basilarius, item una parva capsiluta tripartita sine copertorio, item quinque [staffe], item unus canistrus, item unum candelobrum fractum, item duo paria forficuum, item unus fusus a statera, item duo furnimenta ab equo cum zenglis, item duo cusinelli a valisa, item unus spoledorius, item una catena a canibus, item unus masanchus, item unus bosulus a tenendo incisoria, item sex bossuli de ligno, item una bochaleta de ligno, item duo [foredoria], item unus masangus, item duo manubria a  situla, item due rali, item due stafe, item unus cutellus a mazello, item una frixoria de ferro, item unus maleus a falcibus, item una catena ab ostio, item una golgua ferea, item unum ferrum a carnerio;

item unum lectum de berchando vergato a duabus telis, duobus cervichalibus, quatuor […] qui sunt antiqui cum una cultra lazerata et repezata, item unum pile, item una cultra panni plurium colorum lazerata;

item unam capsam de nucis arbore in qua sunt res infrascripte videlicet quinque quinquaginta septem quoterni;

item unum saculum in quo sunt infrascripta videlicet sexaginta septem et unus parvus quoternus;

item unam scatulam de paleis cum sera et quinque instrumentis sine privilegiis;

item unum librum Boecii in pergameno cum tabulis coopertis coreo albo et quinque brochis pro ((latere));

item unun librum Tulii qui incipit «quamquam Marce filii» cum tabulis ligneis;

item unus liber in carta papirea qui incipit «quia [...] est pauca supra arte notarie»;

item unus liber computi in papiro, item unus alius liber in carta pergamena qui incipit«quis si me» et caetera cum cartis coopertis coreo albo antiquus, item unus liber in carta pergamena qui incipit «in libro» et caetera, item unus liber in pergameno qui incipit «dialetica est art ((artium))» et caetera cum tabulis, item unus alius liber in carta de papiro qui incipit «hic Rudium primo» et caetera, item unus liber poetrie Gualfredi in carta de pergameno qui incipit «papa super mundi», item unus liber Boecii in papiro cum tabulis, item unus liber dialetice qui incipit «dialetica est ars ((artis))» in carta pergamena, item unus liber Donati laceratus, item unus liber summe gramatice in pergameno qui incipit «ut ad sapientiam per gramaticam pervenire possum», item unus alius liber qui incipit «dialetica notarii», item liber Boecii de vita scolastica, item scriptum Roberti supra libro topicorum qui incipit «triplex est principium», item liber forme [...] process((uus)), item liber Iohannis Francisci militantis sub cristiano in pergameno, item liber psalterii parvi a pueris, item officium mortuorum, item trigintatres quoterni;

item unum prosperum;

item unam lecturam domini ((dini)) super titulo de actionibus in libro institutorum in carta papirea sine tabulis;

item librum textus deponentalium qui incipit «fero ((unum)) anormalum» in carta papirea cum coreo de pergameno;

item librum Ovidii de sine titulo in pergameno cum copertorio de pergameno;

item apparatum domini ((dini)) super titulo de regulis […?] in pergameno sine tabulis;

item unum dotrinale in papiro cum tabulis de coreo;

item librum de vita scolastica qui incipit «hic Rudium primo vivendi»;

item librum de arte dictaminis in papiro qui incipit «de dictamine tractaturii» non completum in fine continetur sex quidem exordia ((provido dictatoris discretum ex parte magistro)) ad ***;

item unum librum in carta edina qui incipit «in libro isto omnia continentur» cum tabulis ligneis;

item unum quoternum in carta edina qui incipit «dilectissimo [...] Geronimo»;

item regulas gramatice in papiro;

item unum librum in carta edina cum copertorio carte edine qui incipit «sepe fiate»;

item unum formolarium ((librarum)) in carta papirea cum coopertorio edino qui incipit «frater Ioahnnes permissione divina»;

item unum alium formolarium in carta papirea qui incipit «in Christi nomine amen anno eiusdem»;

item unum librum in metris qui incipit «trahit sua quemquam voluptas» et finit «deus si hoc fecero sit oblitus mei»;

item unum alium coopertum in carta papirea;

item duos alios formolarios in carta papirea;

item unum aliud par regularum gramatice;

item unum coffanum in quo sunt res infrascripte, videlicet: unum sertum relevatum cum gallis de argento, item una corda de paternoster ab ambris et argento cum gropo argento, item aparatus iudiciorum in pergameno cum tabulis de ligno coopertis coreo viridi, item unus liber Tulii de officiis in pergameno cum tabulis de ligno coopertis coreo viridi, item duo mantilia de lino cum capitibus de bombice ab ucellis, item duo alia mantilia de lino cum capitibus de bombice ab uzellis, item unum aliud mantile cum capitibus de bombice scletis, item duo alia mantilia de lino cum capitibus ab uzellis de sirico, item unum aliud mantile de lino cum caviciis de bombice ab uzellis, item unum rassadorium de lino cum capitibus de bombice ab uzellis, item tres tavalee nove cum capitibus de bombice scletis, item una tavalea de lino cum capitibus de bombice ab uzellis, item una tavalea de siricho, item unum capitergium cum capitibus de bombice ab uzellis, item unum aliud capitergium cum capitibus de bombice scletis, item unum par linteaminum novum a tribus telis cum p[...]is, item due forete rubee cum morena, item due zieche sine forete de tella alba cum morena, item una cultra cum foglamis, item unum capitergium cum capitibus sceltis de sirico, item unum capitergium cum capitibus de bombice scletis, item unum capitergium cum capitibus de sirico ab uzellis, item due tavalee cum capitibus de bombice ab uzellis, item duo capitergia cum capitibus ab uzellis de bombice, item duo mantilia ab uzellis capita, item unum rassadorium cum capitibus ab uzellis, item una fassia de sirico, item unum par franziarum ab auro et seta turchina et vermilea, item unum mantile sutum, item due tavalee sute, item una alia tavalea suta, item una curtina antiqua, item unum facoletum cum capitibus scletis, item unus bolus sindonis albi, item tres sachi, item duo varia vestis vasta, item unum brunzinum ab aqua sancta, item una alia curtina antiqua, item unum sertum de seta alba, item unum nastergium rachamatum seta, item unus bolus sindonis blavi, item unum goselarum, item unum zinctum strictum vetus;

item unum pecten de ligno a texendo oros teotonicos; item una legenda Sancte Margarete, item undecim telle de seta et cufulis, item unum velum de seta et cufulis cum oris scletis, item una alia tella a velo de seta et cufulis, item una ziecha de lino rubea, item una binda de seta alba, item unum par manigete de panno albo cum franzis albis, item due manice disute de veluto viridi trasate grisolio, item tres manigeti panni nigri frusti, item unus cassus veluti cremis((it?)) brochati auro, item duo paria orum scletorum, una pars orum teotonichorum, item tria nastergia;

item capitergium unum laboratum sirico, item una bursa ab antiquo laborata;

item unam maziam feream a mensurando a mensura comitis Utini;

item unam sellam parvam de paleis;

item unum parvum canestrum;

item unam sellam a sedendo cum arzono;

item unam capsam de nucis arbore veterem;

item unam tabulam pezeam a laqueis cum tripodibus;

item unum tabulerium a tenendo pa((n))em;

item unam vegetem tenute quatuordecim congiorum;

item unam aliam vegetem tenute duodecim congiorum;

item unam aliam vegetem tenute octo congiorum;

item unam magnam scatulam longam vacuam;

item unam aliam scatulam longam;

item duas scatulas rotundas vacuas;

item unam et dimidiam ac dimidium quartum argenti scarsum;

item unum pironum fusi de avolio;

item unam ziecham de tella vermilea cum morena in qua sunt res infrascripte videlicet una cultra a pueris plurium colorum laborata a sirico zalo, item una fassia de lino a caviciis de sirico, item una tela a velo a cufulis et seta, item una scuffia laborata de seta a rete et per medium ab auro, item una scufia de seta de grana a rete, item unum façolum lazeratum de lino et cufulis parvum, unum strezedorium de sindone vermileo vetus, item medium cassum duploi((dis)) de veluto vermileo brochato auro, item unum par orum a velu veterorum, item unum cordonum de seta blava cum spoleta argentea, item unum alium cordonum de seta viride cum una spoleta argentea, item unum alium cordonum de seta alba et vermilea cum spoleta argentea deaurata, item unum aliud per orum scletarum, item unum cassum vestis laboratum ab acu de seta plurium colorum, item unum certum a pueris de veluto de grana, item modicum sete turchine et albe, item unum mantile lazeratum de stopa, item unum bolum tele de lino lazeratum, item unum bolum strictum de tela tinta in zalo, item una franzia de seta alba vermilea et turchina, item una alia franzia nigra, item zimosse panni plurium colorum cum uno bolo linteaminis de lino veteris.

 

Didascalie:

Planimetria del primo piano di Palazzo Vanni degli Onesti con la distribuzione degli arredi secondo l'inventario del 1437 (in colore grigio-azzurro quelli di proprietà di Alvise di Montegnacco).

Planimetria del secondo piano di Palazzo Vanni degli Onesti con la distribuzione degli arredi secondo l'inventario del 1437 (in colore grigio-azzurro quelli di proprietà di Alvise di Montegnacco).